(Ảnh của đòan thám hiểm)

Phát hiện mới trong hang vòm lớn nhất thế giới

Miền Tây Quảng Bình - vùng đất kỳ bí với những "lâu đài, cung điện" nguy nga được kiến tạo qua hàng triệu triệu năm ẩn mình trong trùng điệp núi đá, nay đang dần được đưa ra ánh sáng bởi những nhà thám hiểm "tay ngang". Càng khám phá, người ta càng ngỡ ngàng trước vẻ đẹp huyền ảo của tạo hóa.    Những người mê mạo hiểm:    Trưởng đoàn thám hiểm thuộc Hiệp hội Hang động Hoàng gia Anh, Howard Limbert từng chia sẻ rất nhiều chuyện thú vị với báo chí sau đợt khám phá hang vòm lớn nhất thế giới tại Quảng Bình năm 2009. Howard kể rằng: khám phá hang động là một hoạt động rất được ưa thích ở Anh, Hiệp hội Hang động Hoàng gia Anh có rất nhiều thành viên được chia thành nhiều nhóm, mỗi nhóm khám phá một quốc gia. Điều đặc biệt, các thành viên trong nhóm của Howard có nghề nghiệp, tuổi tác, cuộc sống khác nhau và sống ở nhiều nơi tại Anh. Đó là anh nông dân Watto, lính cứu hỏa Martin hay là đầu bếp Andy, còn vợ chồng Howard và Deb là bác sĩ… Nhưng tất cả đều cùng một đam mê khám phá, mạo hiểm trong các vùng rừng núi để phát hiện nhiều vẻ đẹp mê hoặc, huyền bí của tạo hóa trong lòng các hang động.    Đến VN, đó là một cơ duyên đối với đoàn bởi khi bắt đầu hành trình, Howard đã viết thư ngỏ tới một số nước khác nữa, nhưng các nước ấy đã trả lời khó khăn. Lúc đó, ĐH Tổng hợp Hà Nội đứng ra làm cầu nối với đoàn về việc khám phá hang động tại tỉnh Quảng Bình. Các giáo sư Nguyễn Quang Mỹ, Phan Duy Ngà - những chuyên gia hàng đầu về hang động, địa chất địa mạo tại VN - là những người đầu tiên kết hợp, làm việc với các chuyên gia Anh.    Sau khi nhận được sự đồng thuận, kế hoạch đến VN được nhóm của Howard chuẩn bị khẩn trương. Và năm 1990, lịch sử tìm kiếm hang động được đánh dấu son, từ đây hai từ Việt Nam - Quảng Bình được nhắc đến liên tục trên bản đồ hang động thế giới. Ngay từ đầu, các thành viên trong đoàn thám hiểm đã ấn tượng mạnh với vẻ đẹp của đất nước và con người VN. Gần 20 năm qua, đoàn đã khám phá, vẽ bản đồ và chụp ảnh hơn 100 km các hang động tại tỉnh Quảng Bình, rừng núi đá vôi Phong Nha - Kẻ Bàng đã là Vườn quốc gia và được công nhận là Di sản thiên nhiên thế giới. Sự thành công gần như mỹ mãn.    Bí ẩn hang vòm lớn nhất thế giới:    Ngày 22.4.2009, đoàn thám hiểm hang động Hoàng gia Anh công bố thông tin chấn động: phát hiện hang vòm lớn nhất thế giới tại vùng núi đá vôi Phong Nha - Kẻ Bàng, được đặt tên Sơn Đoòng. "Trước đây có một hang ở Malaysia được xem là lớn nhất thế giới, nhưng bây giờ, khi phát hiện ra hang Sơn Đoòng thì có thể xem hang này lớn nhất thế giới với chiều cao một số khu vực hơn 200m, rộng 150m. Ở trong đó có dòng sông ngầm nước chảy rất xiết. Chúng tôi chỉ tìm được 2 điểm để vượt sông bằng dây thừng và hết sức cẩn thận nếu không sẽ bị nước cuốn trôi. Sông ngầm rộng hơn sông ở động Phong Nha. Trong hang có hình người đang đứng, từ vị trí hình người đó đến cửa hang tầm 800m. Dưới nền hang có rất nhiều thân gỗ, chúng tôi nghĩ đó là do nước cuốn từ ngoài vào, hoặc có thể là nó ở đây do một cách nào đó khác" - ông Howard Limbert nói.     Lần đó, đoàn thám hiểm chưa khám phá hết hang vòm và Sơn Đoòng vẫn là con số bí ẩn. Chính điều này thôi thúc Howard và cộng sự cùng nhiều chuyên gia khác trở lại Quảng Bình sớm hơn dự định để tiếp tục giải mã Sơn Đoòng. Chuyến đi đầu tháng 3.2010 đã mang lại nhiều kết quả tốt đẹp.     Sau nhiều ngày nghiên cứu, đo lượng nước dâng trong các mùa lũ để lại chớm trên vách đá, đoàn thám hiểm phát hiện nước có thể dâng cao hơn 100m trong lòng hang và tốc độ dòng chảy đạt 2.000m3/giây. Với tốc độ này, nước đã xoi rỗng, bào mòn những khối núi đá vôi qua hàng triệu năm, cùng với sự vận động kiến tạo địa chất đã tạo nên những vòm hang khổng lồ, hình thành nên kỳ quan Sơn Đoòng. Đoàn thám hiểm còn phát hiện và đo được một bức tường dựng đứng cao hơn 80m bằng khối nhũ khổng lồ, choán hết lòng hang với nhiều kiểu tạo hình kỳ lạ, được đặt tên là Great Wall of Vietnam - Bức tường khổng lồ của VN. Bên cạnh đó có nhiều giếng trời (hố sập), dưới lòng giếng có nhiều cây to rậm rạp. Đoàn cũng phát hiện "ngọc đá" hay sỏi thạch nhũ lần đầu tiên trong hang động tại Sơn Đoòng, mỗi hòn có đường kính khoảng 5 cm. Đặc biệt, tại hố sập 2 có khu rừng khá rộng lớn, cây cao chừng 30m, điều này đã giải đáp được thắc mắc khi phát hiện một số khúc gỗ trong chuyến đi đầu tiên. Trong rừng có xương hóa thạch. Kết quả nghiên cứu bước đầu về thực vật ở các hố sập cho thấy có tổng số hơn 200 mẫu loài. Thành công lớn nhất của đoàn thám hiểm đợt này là lập được bản đồ hoàn chỉnh hang Sơn Đoòng.     Khám phá là bất tận:    Nhiều người ví hệ thống núi đá vôi rộng lớn ở miền tây Quảng Bình thuộc địa bàn các huyện Bố Trạch, Tuyên Hóa, Minh Hóa là "khối đá vôi khổng lồ", "hoang mạc đá vôi" hay "bảo tàng hang động". Trong hoang mạc này ẩn chứa hàng triệu điều bí ẩn có giá trị lớn của thiên nhiên. Năm 2009, nhờ một người dẫn đường địa phương, PV Thanh Niên đã tìm hiểu, khám phá một hệ thống hang động gồm nhiều hang nối liền, đan xen nhau thuộc địa phận xã Tân Hóa, huyện Minh Hóa. Động nước có, động khô có... thạch nhũ trong động thì muôn hình vẻ và nhiều vô kể, càng đi sâu vào phía trong chúng tôi càng bị choáng ngợp bởi có quá nhiều thạch nhũ ở nền, trần và vách hang. Ông Đinh Hồng Nhâm, người phát hiện và dẫn đường kể rằng vì làm nghề săn cá nên hễ nơi nào có nước là ông đặt chân đến, và ông không thể nào đi hết chiều dài dòng sông ngầm trong động. Ông nhận định: có lẽ các hang động này thông với nhau, như một hệ thống giao thông trong lòng các quả núi nối liền trùng điệp.    Chuyên gia Howard Limbert cũng nhận xét: "Đó là khối đá vôi nổi tiếng toàn cầu. Nó rộng lớn, liền khối, tinh khiết nhất, hiếm có nơi nào trên thế giới đá vôi lại liền khối và tinh khiết như ở đây. Chúng tôi có 13 chuyến đi trong 20 năm hợp tác với ĐH Khoa học tự nhiên Hà Nội (bây giờ) và mới chỉ khám phá hơn 100 km hang động được tìm thấy. Đó chỉ là phần nhỏ trong khối núi đá vôi đồ sộ này, cũng như diện tích chúng tôi đặt chân đến chỉ là rất nhỏ so với toàn bộ khối núi. Tiềm năng hang động ở đây vô cùng to lớn. Và, với tốc độ khám phá như hiện nay, chúng ta mãi không biết hết các hang động ở đây".  (Nguồn: Thanh niên online - 12.05.2010)

''Vườn địa đàng'' tại Việt Nam

Một vòm hang tráng lệ, lũ xoáy ngầm khủng khiếp, các sinh vật chưa từng biết... đó là những phát hiện tại hang Sơn Đoòng (Phong Nha - Kẻ Bàng, Quảng Bình) vừa được đoàn thám hiểm gồm các nhà khoa học Anh - Mỹ, công bố.    Đoàn thám hiểm do Tiến sĩ Howard Limbirt dẫn đầu gồm thành viên của Hiệp hội Hang động Hoàng gia Anh, các nhà khoa học về địa chất, sinh vật trong và ngoài nước và nhóm làm phim của Hội địa lý Mỹ...     Kỷ lục thế giới mới:     Năm 2009, khi công bố Sơn Đoòng là hang động lớn nhất thế giới, Hiệp hội Hang động Hoàng gia Anh cho biết, chiều cao của hang này là 150 m. Cùng chiều rộng 200 m, dài ít nhất 6,5 km, các “số đo” của Sơn Đoòng đã vượt qua hang động tự nhiên lớn nhất thế giới trước đó là hang Deer của Malaysia (cao 100 m, rộng 90 m, dài 2 km).     Tuy nhiên, trong lần kháp phá lại này, các nhà khoa học xác nhận: Sơn Đoòng dài ít nhất 8,5 km, cao 200 m, có nơi có thể lên đến 250 m. “Trong vòm hang cao 200 m, quang cảnh cực kỳ tráng lệ. Chúng tôi chưa từng chứng kiến điều gì tương tự và đã mất 2 ngày chỉ để tìm hiểu các vách đá của vòm hang”, Tiến sĩ Limbirt cho biết. Cũng theo Tiến sĩ Limbrit, chính kiểu kiến tạo địa chất kỳ lạ trong Sơn Đoòng đã làm nên kỳ quan này.     Nhiều động, thực vật quý hiếm:     Song, những điều trên chỉ là một phần của các phát phát hiện sửng sốt trong hang Sơn Đoòng. “Trong lần thám hiểm này, chúng tôi đã phát hiện Vườn Địa đàng ẩn giấu (lost Eden)”, Tiến sĩ Limbirt thông báo. “Địa đàng ẩn giấu” mà Tiến sĩ Limbirt thông báo chính là... 2 khu rừng trong hang Sơn Đoòng: một ở miệng hang và một ở sàn hang, dưới ống thông hơi. “Các khu rừng này giống như vườn được miêu tả trong kinh thánh, nó hoàn toàn mê hoặc chúng tôi. Vì thế chúng tôi gọi nó là Eden (Vườn Địa đàng)”, Tiến sĩ Limbirt cho biết.     Tại “Vườn Địa đàng”, các nhà sinh vật học Việt Nam (gồm Nguyễn Hữu Tứ, Nguyễn Anh Tài - Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam) và New Zealand (Tiến sĩ Anette Becher) đã phát hiện 3 loài động vật mới. Đó là một loài cá, một loài nhện và một loài sâu cuốn chiếu chưa từng được ghi nhận. Mẫu vật của 2 loài này đã được gửi đi phân tích và sẽ được đặt tên để công bố trong thời gian tới. Ngoài ra, đoàn thám hiểm còn phát hiện một bộ xương động vật có vú, chưa xác định loài nào, đã hóa thạch. Tại một hồ khô rỗng trong hang, đoàn thám hiểm cũng phát hiện một thứ nấm đẹp, rất cứng. “Nấm đá”, đó là tên mà các nhà sinh vật tạm đặt tên cho loài thực vật này.     Cùng với khám phá của các nhà sinh vật, các nhà địa chất còn phát hiện trong Sơn Đoòng một bãi ngọc, đường kính khoảng 5cm, cực kỳ tinh khiết. Đó là một mẫu vật được “tôi luyện” qua hàng trăm triệu năm kiến tạo địa chất trong hang.    Các nhà địa chất nhận định, loại ngọc này rất cực hiếm và rất quý cho nghiên cứu    (Nguồn: Báo Đất Việt - 12.04.2010)

  
                       Kết thúc việc thám hiểm hang Sơn Đòong

   Từ ngày 09-19/03/2010, đoàn thám hiểm của Hiệp hội hang động Hoàng gia Anh (BCRA) do ông Howard Limbert làm trưởng đoàn đã trở lại Phong Nha - Kẻ Bàng để tiếp tục thám hiểm hang Sơn Đòong.
   
   Đây là hang động được các nhà thám hiểm Anh thám sát và công bố là hang động lớn thất thế giới trong đợt thám hiểm năm 2009 vừa qua. Thành phần đoàn trở lại lần này gồm 18 nhà thám hiểm của Anh và 02 nhà khoa học của Trường Đại học khoa học tự nhiên Hà Nội. Sau 10 ngày tập trung khảo sát, hiện đoàn đã kết thúc việc thám hiểm tại hang động này và trở về trung tâm Phong Nha. 

   Trao đổi cùng chúng tôi, ông Howard Limbert cho biết, đợt thám hiểm này, đoàn đã khảo sát thêm 520m chiều dài của động và nâng tổng chiều dài của động lên 7,2 km. Đặc biệt là hang động này có 2 cửa vào ra, điều này rất hiếm gặp đối với các hang động đã được khảo sát ở vùng Phong Nha - Kẻ Bàng. Khi được hỏi, liệu có thể tổ chức cho du khách đến tham quan hang động này trong tương lai, ông Howard Limbert cho rằng: Rất khó có thể thực hiện vì từ cửa xuống lòng hang sâu đến 60 mét và mùa mưa nước trong hang dâng cao 100 mét với tốc độ dòng chảy lên đến 2.000 m3/s rất nguy hiểm. Hơn nữa, để đến được cửa hang du khách phải đi bộ 8 giờ đồng hồ giữa rừng. Tuy vậy, trong đợt này, các nhà làm phim của Anh và Mỹ đã ghi lại được rất nhiều thước phim có giá trị nên du khách có thể xem về hang động lớn nhất thế giới này qua các kênh truyền hình. 

(Báo QB số 57 -  2010)

                     Mới biết một phần nhỏ của Sơn Đoòng 

   
   Tiến sĩ Howard Limbirt (Hiệp hội hang động Hoàng gia Anh), người vừa khám phá hang Sơn Đoòng tại Phong Nha – Kẻ Bàng (PN-KB) đã trở lại Quảng Bình sớm hơn một năm để làm rõ vì sao có hang động lớn nhất thế giới ở đây. PV Báo SGGP đã phỏng vấn chuyên gia Howard Limbirt và ông cho rằng, Sơn Đoòng chưa được khám phá hết, nó còn lớn hơn thế.

   - Phóng viên: Thưa ông, vì sao ông chọn PN-KB là nơi tìm kiếm hang động?
  
   Tiến sĩ Howard Limbirt: Đó là khối đá vôi nổi tiếng toàn cầu. Nó rộng lớn, liền khối, tinh khiết nhất nhưng có thể tiếp cận nó một cách đơn giản. Hiếm có nơi nào trên thế giới đá vôi lại liền khối và tinh khiết như ở đây. 

   - Điều gì thôi thúc Hiệp hội hang động Hoàng gia Anh trở lại PN-KB sớm hơn kế hoạch? 

   Lần này chúng tôi trở lại sớm để trả lời cho được câu hỏi Sơn Đoòng như thế nào. Muốn vậy phải có những nhà làm phim của Hội địa lý Hoa Kỳ và chuyên gia nổi tiếng về địa mạo người Mỹ, ông Darryl Edward Grancer để trả lời cho được câu hỏi Sơn Đoòng bao nhiêu năm tuổi và vì sao nó lớn nhất thế giới. Một đầu bài rất khó nên chúng tôi trở lại sớm hơn để có được các thông số khoa học, chính xác về Sơn Đoòng. 

   - Chúng ta đang chờ đợi gì ở Sơn Đoòng?

   Chúng ta mới khám phá một phần rất nhỏ về Sơn Đoòng, hy vọng nó còn lớn hơn phần đã được khám phá. Trong hang Sơn Đoòng có 2 khu rừng nguyên sinh, muốn đi qua đó phải mất hơn 1 giờ đồng hồ cho mỗi khu rừng.

   - Ông nói đến rừng nguyên sinh trong hang?

   Đó là 2 khu rừng nhiệt đới trong hang động, một khu rừng gần cửa hang, một khu rừng khác nằm dưới một ống thông lên hứng lấy ánh sáng mặt trời để cây cối phát triển. Rừng ở đó rậm rạp, cây cối vươn cao đến hơn 20m. Rừng trong hang là vô cùng hiếm thấy trên thế giới, nó có thể là duy nhất, bởi các loài động thực vật trong 2 khu rừng rất phong phú.

   - Ông dự đoán thế nào về lượng hang động ở khối núi đá vôi PN-KB và khi nào con người khám phá hết nó?

   Chúng tôi có 13 chuyến đi trong 20 năm hợp tác với Đại học Khoa học tự nhiên Hà Nội và mới chỉ khám phá được 2 hệ thống hang Phong Nha và hang Vòm với gần 100km hang động được tìm thấy. Đó mới chỉ là phần nhỏ trong khối núi đá vôi đồ sộ này.

   Ở đây có tiềm năng hang động vô cùng to lớn. Diện tích khám phá mà chúng tôi đặt chân đến rất nhỏ so với toàn bộ khối núi đá vôi này. Và với tốc độ khám phá như hiện nay, chúng ta mãi mãi không biết hết các hang động ở đây, vì nhiều nơi dấu chân người bản địa không thể đặt đến được. 

   - Ông nói người bản địa như một cách dựa vào sự hiểu biết của họ tại các khu rừng họ đến?

   Kiến thức của người bản địa rất quan trọng, giúp chúng tôi tìm hiểu ở đâu có hang động. Tuy nhiên ở khối núi đá vôi này, nhiều nơi người dân địa phương nói không thể đặt chân đến được, điều đó sẽ hạn chế rất nhiều việc khám phá. Và cũng vì tính to lớn của khối núi đá vôi có rừng rậm che phủ cũng là yếu tố làm cho chúng ta mãi không tìm được hết hang động ở đây. Tính độc nhất vô nhị của nó là vậy. 
 
   - Lần này ngoài khảo sát thêm Sơn Đoòng, đoàn có tìm kiếm thêm hang động mới? 

   Chúng tôi dành 10 ngày với Sơn Đoòng, 10 ngày còn lại đi tìm kiếm hang động ở nhiều hướng khác nhau. Và chắc chắn là có thêm hang động mới. 

   (Theo SGGP Online)

             Làm việc với Đoàn Hội hang động Hoàng gia Anh 

   
   (Website Quảng Bình) - Chiều ngày 09-3-2010, Đoàn Hội hang động Hoàng gia Anh do ông Howard Limbert dẫn đầu đã có buổi làm việc với UBND tỉnh để báo cáo về kết quả khảo sát, nghiên cứu hang động năm 2009 và kế hoạch nghiên cứu ở Quảng Bình năm 2010. Làm việc với Đoàn có đồng chí Nguyễn Đảng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, đại diện Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, Tổ chức GTZ và các đơn vị liên quan. 

   Tại buổi làm việc, đại diện Đoàn Hội hang động Hoàng gia Anh đã báo cáo kết quả khảo sát, nghiên cứu hang động năm 2009, đặc biệt là việc phát hiện hang Én, hang Sơn Đoòng. Hang Sơn Đoòng nằm ở xứ Đoòng, rộng hơn 200m, cao hơn 150m, thuộc Di sản thiên nhiên thế giới Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng. Hang Sơn Đoòng được đánh giá là hang lớn nhất thế giới, lớn gấp đôi hang Deer (vốn được coi là lớn nhất thế giới) ở Malaysia... Năm 2010, Đoàn Hội hang động Hoàng gia Anh tiếp tục thám hiểm vùng núi đá vôi giàu tiềm năng về hang động với quy mô lớn nhất từ trước đến nay. Đợt thám hiểm này, ngoài việc tiếp tục thám hiểm hang Sơn Đoòng, các nhà thám hiểm sẽ mở rộng việc tìm kiếm và hy vọng khám phá thêm nhiều hang động mới tại vùng đá vôi lớn nhất hành tinh này. 

   Đặc biệt, từ ngày 08/3 - 09/5/2010, Đoàn Truyền hình ITV Studios (Anh) sẽ tiến hành làm phóng sự truyền hình về chuyến khảo sát khu vực hang Sơn Đoòng và sự đa dạng sinh học tại khu vực Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng. Dự kiến phim về Sơn Đoòng và sự đa dạng sinh học của Phong Nha - Kẻ Bàng sẽ được phát trên 120 quốc gia với nhiều phiên bản ngôn ngữ. Từ ngày 11/3, các nhà làm phim của Tạp chí National Geographic (Hội Địa lý Mỹ) cũng sẽ đến hang lớn nhất thế giới vừa được phát hiện này để khảo sát và làm phim.

   Phát biểu tại buổi làm việc, Phó Chủ tịch UBND tỉnh đã hoan nghênh sự trở lại của Đoàn Hội hang động Hoàng gia Anh để khảo sát, nghiên cứu về hang động ở khu vực Phong Nha - Kẻ Bàng, đồng thời đánh giá cao những kết quả đạt được của đoàn thám hiểm trong thời gian qua. Đồng chí khẳng định những kết quả đó và các kiến nghị của đoàn thám hiểm đã giúp tỉnh trong việc bảo tồn, quản lý và khai thác hiệu quả các hang động, góp phần giúp cho vùng Phong Nha - Kẻ Bàng có nền kinh tế - xã hội phát triển hơn. Phó Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu Đoàn Hội hang động Hoàng gia Anh lập kế hoạch cụ thể về công tác khảo sát, nghiên cứu trong thời gian tới; liên hệ chặt chẽ với Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng và địa phương liên quan để công tác khảo sát được thuận lợi. Bên cạnh đó, đồng chí cũng đề nghị với đoàn thám hiểm sau chuyến khảo sát, nghiên cứu cung cấp cho địa phương kết quả khảo sát, cung cấp ảnh, thước phim để làm tư liệu; đồng thời cung cấp một số tài liệu để hoàn chỉnh hồ sơ về đa dạng sinh học trình Unesco công nhận. Phó Chủ tịch UBND tỉnh cũng mong muốn nhận được những kiến nghị, góp ý của các chuyên gia trong việc bảo tồn, quản lý và khai thác hiệu quả các hang động đã được phát hiện.

                                         Kỳ bí Sơn Đoòng 

   
   Hang Sơn Đoòng nằm ở xứ Đoòng, thuộc vùng lõi Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng. Tháng 4.2009, Sơn Đoòng trở thành hang lớn nhất thế giới, với kích thước vòm hang hơn 200m, lớn gấp đôi hang Deer (vốn được coi là lớn nhất thế giới) ở Malaysia. Nhưng đến nay, Sơn Đoòng vẫn còn nhiều bí ẩn cần được khám phá. 

   Hang lớn nhất thế giới suýt bị... lãng quên:

   Thực ra, hang Sơn Đoòng đã được tìm thấy từ gần 20 năm trước, bởi một người sơn tràng địa phương có tên là Hồ Khanh, nhà ở ngay cột km 0 đường 20-Quyết Thắng, xã Sơn Trạch.

   Năm 1991, Hồ Khanh nổi tiếng là một gã đạp rừng tìm trầm không biết mệt. Một ngày, Hồ Khanh đang đi trầm thì trời đổ mưa. Loay hoay tìm chỗ trú chân, Hồ Khanh chợt thấy một cửa hang được che khuất sau vòm lá rừng.

   Sinh ra trong cái nôi của núi đá vôi, Hồ Khanh chẳng lạ gì hang động. Cái hang mà Khanh trú chân cũng không để lại ấn tượng gì đặc biệt với anh ngoài những cơn gió lạnh toát sống lưng cứ thổi tốc ra, kèm tiếng rít đáng sợ.

   Một mình giữa rừng thiêng, Khanh chỉ mong ngớt mưa để rời khỏi cửa hang lạnh lẽo, tối om đó.

   Năm 1992, Khanh cũng bỏ nghề đi trầm, lãng quên luôn cả ký ức về cái hang đá luôn có gió tốc lạnh toát.

   Thấm thoắt hơn 15 năm, cho đến cuối năm 2006 khi vợ chồng nhà thám hiểm Howard Limbert tìm đến nhà Hồ Khanh để hỏi chuyện sau nhiều chuyến kiếm tìm không mỹ mãn. Những câu chuyện cũ mới xen cài, và chi tiết về cái hang "gió rít không ngừng" khiến Limbert để ý đặc biệt.

   Limbert đã thuyết phục được Hồ Khanh làm hoa tiêu cho nhóm thám hiểm của mình đi tìm lại cửa hang kỳ lạ đó. 15 năm không trở lại, đôi chân của Khanh cứ nhớ nhớ quên quên.

   Suốt một năm ròng, cửa hang bí hiểm ấy vẫn khéo léo ẩn mình giữa rừng già dù đoàn của Khanh đã phát hiện rất nhiều hang khác như hang hồ Trên Núi, vực Cá Thau, hang Thái Hòa, hang Cà Xay...

   Cho đến đầu năm 2008, Hồ Khanh lại lên đường một mình. Hai ngày vạch rừng với cây rựa và đôi dép rọ, Hồ Khanh đã tìm thấy.

   Đứng trước cửa hang, anh đã hét lên một tiếng, và mãi mấy phút sau mới nghe tiếng mình vọng trở lại từ một nơi rất xa. Gió vẫn rít lạnh lẽo, hang vẫn tối om như ngày Khanh trú mưa.

   Còn nhiều bí ẩn cần khám phá:

   Sau chuyến đi đó, Khanh ghi chép lại cẩn thận về con đường.

   Cuối tháng 3.2009, Limbert quay lại và nhận được tin tốt lành từ Khanh. Cả đoàn lập tức lên đường, mang theo nhiều phương tiện thám hiểm.

   Vừa đặt chân tới cửa hang, đoàn đã ồ lên thích thú khi cảm nhận làn gió lạnh táp vào mặt. Limbert đưa ngón tay cái lắc lắc với vẻ đắc thắng.

   "Càng vào sâu, hang càng rộng, có đoạn phải cao tới vài trăm mét. Ánh đèn pin không đủ sáng, đoàn phải thòng dây thừng xuống trước rồi lần theo thừng mà đi" - Hồ Khanh nhớ lại.

   Trong hang có một con sông ngầm mát lịm, trong vắt như pha lê, những rặng thạch nhũ điệp trùng hiện ra trong sự trầm trồ ngưỡng mộ của đoàn thám hiểm.

   Đi được 2,5 km trong lòng hang, trên đỉnh hang lộ ra một vòm cao hun hút, ánh sáng mặt trời chiếu vào chói mắt. Trong chuyến đi đó, đoàn khảo sát được 6,5 km chiều dài của cái hang lớn nhất thế giới này.

   Nhưng Sơn Đoòng vẫn còn đó rất nhiều bí mật. Limbert, với kinh nghiệm của một nhà thám hiểm lão luyện trước khi về nước đã đặt giả thiết: Hang Sơn Đoòng bắt nguồn từ Lào, và có thể có những nhánh liên thông với nhiều hang động khác trong rặng đá vôi Karst này, không loại trừ động Phong Nha - di sản thiên nhiên thế giới.

   Giả thiết này không phải không có cơ sở khi khoảng cách giữa những động này theo đường chim bay chỉ khoảng mươi km, nhất là trong địa mạo Karst vốn được coi là loại địa chất khó lường nhất.

   Ngoài ra, cả Limbert và Hồ Khanh đều cho rằng, nếu tiếp tục tìm kiếm trong khu vực này, nhiều khả năng sẽ tiếp tục tìm thấy nhiều hang động, hố sụt lớn. Bằng chứng là sau hai năm tìm kiếm họ đã cùng khảo sát được 20 hang động có giá trị như hang Én, vực Tang. Giả thiết này khá phù hợp với ước tính của VQG Phong Nha - Kẻ Bàng, cho rằng khu vực Karst rộng lớn này có tổng cộng khoảng 300 hang động lớn nhỏ, hiện mới chỉ khảo sát, đo vẽ được khoảng 1/5.

   Limbert hứa sẽ quay lại để tiếp tục công việc thú vị này vào năm 2011, và kỳ vọng rằng sẽ tiếp tục khám phá thêm những bí ẩn của Sơn Đoòng cũng như những điều kỳ diệu đang ẩn mình trong vùng Karst của Phong Nha - Kẻ Bàng.

  (Theo: Báo Lao Động)

                              Người phát hiện hang động kể chuyện 

   
   Là người phát hiện ra hang động Sơn Đoòng lớn nhất thế giới và 11 động khác mới đây tại Phong Nha - Kẻ Bàng (Quảng Bình), anh Hồ Khanh được Hiệp hội Hang động Hoàng gia Anh trao cho quyền đặt tên cho các hang động này.12 hang động này được Hiệp hội Hang động Hoàng gia Anh định vị vào bản đồ hang động thế giới và hệ thống định vị toàn cầu một cách trang trọng. 

   Trong căn nhà gỗ xinh xắn bên dòng sông Son, xã Sơn Trạch, huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình, anh Hồ Khanh, 40 tuổi, một nông dân thứ thiệt kể cho chúng tôi nghe về phát hiện vĩ đại này bằng giọng nói giản dị, cuốn hút.

   Năm 1991, trong một lần đạp cội tìm trầm giữa núi rừng Phong Nha - Kẻ Bàng theo tuyến hang Én, bất chợt gặp mưa rừng, Hồ Khanh phải tìm nơi trú ẩn để tránh lũ quét. Anh tình cờ gặp một hang động rộng thênh thang và cao chót vót. Ngồi trú trong đó mà anh vẫn cảm thấy rùng mình vì gió thổi rất mạnh từ trong hang ra. Nhưng, chính anh lúc đó cũng không hề biết phát hiện của mình cực kỳ có giá trị không chỉ đối với Việt Nam mà còn ở trên phạm vi thế giới.

   Cuối năm đó, anh bỏ nghề tìm trầm để quay lại làm ruộng, sống cuộc sống nông nhàn bên dòng sông Son. Đến năm 2006, khi ký ức của anh về cái hang gió dần mờ nhạt thì anh gặp đoàn thám hiểm của Hiệp hội Hang động Hoàng gia Anh sang tìm kiếm hang động mới ở Phong Nha - Kẻ Bàng. Theo lời mô tả của anh, cái hang đó có “gió thổi mạnh 24/24 giờ”, kỳ lạ nhất là bên ngoài hang đứng gió nhưng bên trong gió cứ ào ạt. Ba ngày liền, đoàn thám hiểm theo chân anh đi tìm hang gió nhưng thất bại. Bù lại, đoàn phát hiện ra ba hang động khác cũng rất ấn tượng.

   Sau đó, đoàn thám hiểm quay lại Phong Nha - Kẻ Bàng hai lần để cùng anh Khanh đi tìm hang động kỳ bí đó trong vô vọng. Trước khi quay trở lại nước Anh, đoàn hẹn anh khi nào tìm lại được thì thông báo. Một ngày lạnh lẽo đầu năm 2009, anh Khanh cố gắng nhớ lại từng chi tiết của 18 năm về trước để tiếp tục cuộc hành trình. Anh như kẻ mộng du, mặc cho muỗi, vắt đốt, đá tai mèo đâm bàn chân chảy máu. Cuối cùng, anh tìm được cái hang gió của 18 năm về trước. “Càng vào sâu, lòng hang càng rộng. Nhìn bằng mắt không thấy trần hang, vách hang, phải soi đèn mới thấy lờ mờ. Không thể diễn tả hết cảm giác sung sướng khi tìm lại được nó”, anh Khanh nhớ lại.

   Nhận tin báo của anh, đoàn thám hiểm hang động Anh quay trở lại và thực hiện chuyến đi khảo sát kéo dài từ tháng 3 đến ngày 14/4 vừa qua. Đoàn đi sâu vào trong hang 6,5 km nhưng không thể đi tiếp vì điều kiện không cho phép. Song đoàn chính thức xác nhận đây chính là hang lớn nhất thế giới, với bề rộng hơn 200m và chiều cao trung bình của trần hang là 150m (hang Deer ở Malaysia được coi lớn nhất thế giới chỉ dài 2km, rộng 90m, cao 100m).

   Để ghi công anh Hồ Khanh, ông Howard Limbirt, Trưởng đoàn thám hiểm đã đề nghị anh đặt tên cho hang động mới này. Hồ Khanh lấy tên địa phương đặt hang động mới là Sơn Đoòng. Một kỳ quan mới của di sản Phong Nha - Kẻ Bàng được gọi tên và xác lập danh tiếng của mình trên bản đồ hang động thế giới.

   Ngoài Sơn Đoòng, anh Khanh còn đặt tên cho 11 hang động khác do chính anh phát hiện: hang Vực Cá Thau, động Long, hang Phong, hang Hùng, hang Khanh (tên của Hồ Khanh), hang Thái Hoà… Đó là tên của một số người cùng đi trong đoàn thám hiểm, còn tên Vực Cá Thau là do hang này có nhiều cá thau.

   Trong số các hang này, ngoài Sơn Đoòng, anh cũng rất ấn tượng với hang Thái Hòa (tên con gái anh) mà như mô tả: “Đó là chốn bồng lai tiên cảnh nằm giữa lưng chừng núi đá vôi. Từ chân núi lên hang Thái Hòa mất một giờ rưỡi, thạch nhũ đẹp kinh ngạc và có hồ nước trong vắt không biết bắt nguồn từ đâu”.

   Anh Khanh còn tiết lộ, anh còn phát hiện tại tuyến hang Én còn 5 hang chưa được khám phá. “Đất mình nghèo. Phát hiện ra nhiều hang động là mừng. Nhưng phát hiện ra rồi không làm gì thì cũng phí. Nếu địa phương sử dụng vào mục đích du lịch để dân vùng rừng di sản khỏi bám vào rừng một cách tiêu cực”, anh nông dân Hồ Khanh thật thà tâm sự. 

 (Theo: Báo Đất Việt)

               Phát hiện hang vòm lớn nhất thế giới tại Quảng Bình
 

    
    Hôm qua 22.4.2009, đoàn thám hiểm hang động Hoàng gia Anh đã báo cáo đợt khảo sát phát hiện ra nhiều hang động thuộc các huyện Bố Trạch và Minh Hóa, tỉnh Quảng Bình; trong đó có một hang vòm lớn nhất thế giới. 

   Hang có tên Sơn Đoòng. Theo đoàn thám hiểm, để đi đến khu vực hang này rất khó khăn bởi phải đi bộ hàng tiếng đồng hồ xuyên giữa rừng Phong Nha - Kẻ Bàng. Đường đi dài, dốc trơn. Do gặp nhiều ngày mưa nên lượng vắt khổng lồ luôn chực chờ bám vào người. Không ít thành viên trong đoàn đã bị vắt cắn chảy máu. Có lúc, đoàn phải dựng trại chờ hơn 36 tiếng đồng hồ vì trời mưa khiến nước suối dâng cao. 
 

   Trưởng nhóm thuyết trình, ông Howard Limbert cho biết: “Người dẫn đường là anh Khanh. Cửa hang rất lớn, đứng trên thấy có gió và sương mù bay ra. Từ năm 1991, hang này được phát hiện lần đầu tiên bởi một người dân địa phương, thế nhưng sau đó người ấy quên mất đường vào cửa hang. Cho đến tháng giêng năm 2008 thì mới tìm được một con đường đủ để đoàn tìm kiếm đi được vào khu vực đó”. 

   “Trước đây có một hang ở Malaysia được xem là lớn nhất thế giới, nhưng bây giờ, khi đã phát hiện ra hang Sơn Đoòng thì có thể xem hang này lớn nhất thế giới với chiều cao một số khu vực hơn 200m, rộng 150m”, ông Howard Limbert nói. 

   Theo ông Howard Limbert, nhìn bên trong hang này cũng rất giống với những hang động khác ở trong vùng Phong Nha - Kẻ Bàng. Đường từ cửa hang xuống dốc và rất khó đi. Ông miêu tả: “Ở trong đó có dòng sông ngầm nước chảy rất xiết. Chúng tôi chỉ tìm được 2 điểm để vượt sông bằng dây thừng và hết sức cẩn thận nếu không sẽ bị nước cuốn trôi. Sông ngầm rộng hơn sông ở động Phong Nha. Trong hang có hình người đang đứng, từ vị trí hình người đó đến cửa hang tầm 800m. Dưới nền hang có rất nhiều thân gỗ, chúng tôi nghĩ đó là do nước cuốn từ ngoài vào, hoặc có thể là do một cách nào đó”. 

   Đây là phần rất quan trọng trong hệ thống hang động ở Phong Nha - Kẻ Bàng. Theo số liệu khảo sát của đoàn thám hiểm hang động Hoàng gia Anh từ trước đến nay thì toàn bộ hang động ở khu vực này đã lên đến hơn 60 km. 

   Các chuyên gia khuyến cáo: việc phát hiện này khiến cho Quảng Bình càng nổi tiếng. Thế nhưng không phải là hang tốt để du lịch vì đường đi khó và dài, không đủ thiết bị, phương tiện khi vào hang.

   Đoàn thám hiểm cho biết thêm, trong khu vực này có một lỗ sụt rất sâu, đoàn đã xuống được 255m nhưng phải quay lên khi tính thời gian không đủ để trở lại. Nhưng dự đoán đây là lỗ sụt lớn nhất VN. Từ lỗ sụt đến hang vòm Sơn Đoòng khoảng 600m.

   Một địa chỉ du lịch mới: 

   Đợt này, đoàn cũng khám phá hang Én khá lớn với chiều cao gần 150m, rộng gần 130m, chiều dài được khám phá là 1,5 km (thuộc loại lớn trên thế giới). Đây là hang ngầm lớn ở Phong Nha, trong đó có nước chảy. Đoàn đã cố gắng đi hết để xem nước chảy về đâu ở phía bên ngoài hang nhưng không đi đến được điểm kết thúc.           

   Theo các chuyên gia thám hiểm, hang này có rất nhiều tiềm năng du lịch, nên đầu tư du lịch sinh thái từ 2 - 3 ngày. Khi được thông tin trên internet thì chắc chắn rất nhiều du khách muốn tìm hiểu và đến đấy. Ở Phong Nha có rất nhiều người hiểu biết và tận tình với du khách. 

   Sau khi tiếp nhận những thông tin rất vui này, Phó chủ tịch UBND tỉnh Quảng Bình Trần Công Thuật đã phát biểu cảm ơn sự nhiệt tình của đoàn thám hiểm, hy vọng sau này đoàn sẽ quay lại để tiếp tục khám phá kỹ hơn, nhiều hơn những hang động trên địa bàn tỉnh và hứa sẽ giữ gìn, phát huy những giá trị mà thiên nhiên đã ban tặng.

   (Theo: Thanh Niên Online)